Homedom i ogródPięć państw UE chce odsyłać odrzuconych azylantów do Rwandy

Pięć państw UE chce odsyłać odrzuconych azylantów do Rwandy

Pięć państw UE chce odsyłać odrzuconych azylantów do Rwandy

Pięć państw UE chce odsyłać odrzuconych azylantów do Rwandy

Austria, Dania, Niemcy, Grecja i Holandia ogłosiły w Wiedniu porozumienie z Rwandą, która ma przyjmować osoby zobowiązane do opuszczenia Europy. Pierwsze przekazania planowane są do 2027 roku. Rządy mówią o szybszych powrotach, a organizacje praw człowieka ostrzegają przed nadużyciami wobec deportowanych.

Na czym ma polegać „centrum powrotów”

Pięć rządów chce stworzyć w Rwandzie tzw. return hub, czyli ośrodek poza Unią Europejską. Trafiałyby do niego osoby, które muszą opuścić kraje członkowskie, również te niepochodzące z Rwandy. Schemat obejmowałby wyłącznie ludzi z wykonalną decyzją o wydaleniu, w tym odrzuconych wnioskodawców azylu. Koszty, także tymczasowego zakwaterowania, mają pokryć rządy uczestniczących państw.

Według wspólnego oświadczenia przekazani będą mogli zintegrować się ze społeczeństwem Rwandy. Mogą też dobrowolnie wrócić do kraju pochodzenia albo wyjechać do państwa, do którego mają prawo legalnie wjechać. Pomocy mają udzielać Rwanda i organizacje międzynarodowe. Formalnej umowy jeszcze nie podpisano i nie podano, ilu osób miałby dotyczyć plan.

Skala problemu jest duża. W 2025 roku w UE złożono 669 365 pierwszych wniosków o azyl, a średnio 45 procent z nich rozpatrzono pozytywnie. Unijni urzędnicy mówili w ubiegłym roku, że około 90 procent osób z odrzuconym wnioskiem pozostaje we Wspólnocie.

Dlaczego Rwanda i czym różni się to od planu brytyjskiego

Holenderski wicepremier Bart van den Brink tłumaczył wybór „znacznym doświadczeniem” Rwandy w przyjmowaniu dużych grup migrantów oraz jej bliską współpracą z UNHCR i Międzynarodową Organizacją ds. Migracji. Rwanda od lat gości uchodźców, głównie z sąsiedniej Demokratycznej Republiki Konga i Burundi. Zawierała też wcześniej umowy o przyjmowaniu deportowanych. W latach 2013–2018 trafiły tam tysiące Erytrejczyków i Sudańczyków wydalonych z Izraela, w 2019 roku około 3000 migrantów z Libii, a w ubiegłym roku pierwsze osoby deportowane ze Stanów Zjednoczonych. Rwandyjski minister spraw wewnętrznych Vincent Biruta mówi o „drugiej szansie” dla osób bez prawa pobytu w Europie.

Pomysł przypomina brytyjski plan z 2022 roku, ale jest węższy. Wielka Brytania chciała wysyłać do Rwandy wszystkich, którzy przybyli nieregularnie, a ich wnioski miały być rozpatrywane na miejscu. Sąd Najwyższy uznał ten plan w 2023 roku za niezgodny z prawem, wskazując na ryzyko refoulement, czyli przymusowego odesłania do kraju, gdzie grożą prześladowania. Program zamknięto w 2024 roku. Londyn zapłacił do tego czasu około 290 mln funtów (ok. 390 mln dolarów), a do Rwandy przeniosły się tylko cztery osoby, wszystkie dobrowolnie.

Tym razem mają być przekazywane wyłącznie osoby, których sprawa azylowa została już prawomocnie zakończona. Niemiecki minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt uważa, że oba plany są „nieporównywalne”. UNHCR, który wcześniej kwestionował brytyjski program w sądach, doradza teraz Rwandzie i pięciu rządom, czy nowy plan jest zgodny z międzynarodowym prawem praw człowieka.

Obawy organizacji pozarządowych

Mimo obietnicy niezależnego monitoringu krytycy nie ustępują. Koalicja 47 organizacji, w tym International Rescue Committee, ostrzega, że ludzie mogą zostać wyrwani z życia zbudowanego w Europie i trafić tam, gdzie nie mają rodziny ani oparcia. Przypomina, że część osób deportowanych przez Izrael do Rwandy i Ugandy ruszyła potem w niebezpieczną dalszą drogę, wpadając w ręce handlarzy ludźmi.

  • Human Rights Watch wskazuje, że przekazania do państw trzecich prowadzą do arbitralnych zatrzymań, złego traktowania i skrajnego ubóstwa.
  • Amnesty International uważa, że podobne programy okazywały się nielegalne, niewykonalne i drogie.
  • Organizacje zwracają uwagę na sytuację praw człowieka w samej Rwandzie, m.in. ograniczone prawa pracownicze i ograniczoną przestrzeń dla opozycji.

„Historia pokazuje, że przekazywanie migrantów do państw trzecich narusza prawa i powoduje cierpienie” – powiedziała Judith Sunderland z Human Rights Watch. Organizacja dodaje, że cztery z pięciu państw uczestniczących w planie miały w styczniu tego roku zastrzeżenia do sytuacji praw człowieka w Rwandzie na forum ONZ.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Polski nie ma wśród pięciu państw, które ogłosiły porozumienie, więc na razie plan nie dotyczy osób przebywających w Polsce. W przekazanych informacjach nie ma też mowy o dołączeniu kolejnych krajów. Sprawa jest jednak ważna jako sygnał kierunku, w którym część państw UE chce rozwijać politykę migracyjną: przenoszenia procedur powrotowych poza granice Unii.

Warto pamiętać, że to na razie zapowiedź. Brakuje podpisanej umowy i liczb, a ocena zgodności z prawem międzynarodowym jeszcze trwa. Doświadczenia z brytyjskim planem pokazują, że o jego losie mogą zdecydować sądy.

Źródło: Al Jazeera – „Why are five EU countries reviving plans to deport migrants to Rwanda?”

Author
weyden.com.pl https://balltraps.com/pakiety-medyczne-dla-firm-zwieksz-lojalnosc-i-satysfakcje-pracownikow/ https://wtrawiepiszczy.com.pl/zestawienie-top-ofert-internetu-i-tv-maj-2025/